Blog

De ritmes van de natuur

De laatste jaren maak ik een ontwikkeling door, die meer naar binnen gericht is dan naar buiten. Waar ik 10 jaar geleden nog smalend deed over mediteren en ‘spiritualiteit’ vooral hoogdraverij vond van een stel hippies, ben ik er inmiddels wel achter gekomen dat dit niet terecht was. Sterker nog, ik kan niet anders dan vaststellen dat ik zelf stiekem heel erg hippie-trekken heb, en altijd heb gehad. Niet zo gek, want heel veel wat er in diverse stromingen wordt genoemd grijpt juist terug naar hoe we als mensen oorspronkelijk leefden.

Verwantschap met de natuur

In vrijwel alle gevallen betekent dat bijvoorbeeld een veel grotere verwantschap met de natuur. En dat is nu juist één van de thema’s die me zo erg aanspreken. Ik denk zelfs dat iedereen dit wel kan beamen. Hoe kan het ook anders: we zijn als mens ook onderdeel van de natuur, we staan er niet los van. Iedereen geniet van mooie plekjes in de natuur, vergezichten op reis, een prachtige zonsondergang aan het strand. We willen allemaal de mooiste natuurlocaties en ongerepte stukjes wereld zien tijdens vakanties of rondreizen. Waarom?

Herinneren wat we zijn

Omdat we ons diep van binnen herinneren dat de natuur een onderdeel van ons is. En andersom, dat wij er deel van zijn. Op die momenten dat we de wind door de bomen horen ruisen tijdens een wandeling, het warme zand onder onze blote voeten voelen aan het strand, of ons vergapen aan imposante bergen herinneren we ons intuïtief de magie van dit alles. We herinneren ons dat dit, onze wereld, ons respect verdient en daar zorgvuldig mee om moeten gaan.

Hoofd op een stokje

Maar in de dagelijkse gang van zaken schakelen we onze intuïtie te vaak uit, en laten we ons meevoeren met de ratrace, waarin we onszelf neigen te degraderen toch wandelende hoofden op een stokje, niet meer verbonden met ons lichaam, niet meer echt contact maken met de aarde, de natuur. In plaats daarvan zitten we in ons hoofd, verstrikt in moetens, to-do lijstjes, overtuigingen en verwachtingen. We zijn gaan geloven dat wij dat zijn. Dat we zo slim en intelligent zijn dat we de wereld naar onze hand kunnen zetten. We hebben onszelf boven de natuur geplaatst, en zijn de natuur gaan zien als een fenomeen die zich naar onze wil moet schikken.

De consequenties van onze daden

Als je er zo over nadenkt is dat een behoorlijk arrogante gedachte. De natuur is echter een bijzonder krachtig fenomeen en laat zich niet beteugelen. Het zit geen goed of kwaad in de natuur. Het is er gewoon. Inclusief de overstromingen, orkanen, bosbranden of andere rampen. Deze zijn geen kwade opzet van de natuur, maar enkel een logisch gevolg van ons handelen, waar wij de consequenties van moeten dragen. Als wij in beginsel mee hadden bewogen met de natuur, zoals we dat in vroeger tijden deden, zouden we kunnen meesurfen op de golven, in plaats van ze te bevechten.

Wie is er nou primitief?

We kunnen nog een heleboel leren van natuurvolken, de volken die wij ‘primitief’ noemen, maar waar wij steeds meer van kunnen (moeten!) leren. Ook door te kijken naar hoe mensen vroeger leefden, geeft een hoop waardevolle informatie. De mensen snapten, door schade en schande, dat het noodzakelijk was om rekening te houden met de natuur. Ze voelden dat zij ondergeschikt waren aan de natuur en de seizoenen, en dat ze dus niet anders konden dan meebewegen met de ritmes van de natuur.

Rekening houden met ritmes

Zo waren er feesten rond het oogstseizoen en wanneer de lente aanbrak, om dankbaarheid te tonen voor de gulle giften van moeder aarde, voor het feit dat de natuur zich na de donkere, koude wintermaanden weer herstelt, en licht en nieuw leven brengt. De mensen wisten precies wanneer het tijd was om te zaaien of te oogsten, hielden rekening met wat ze om zich heen zagen: weersomstandigheden, flora, fauna. Gedragingen van de natuur, die van invloed waren. Door goed te kijken, in contact te blijven met de aarde, zintuigen te gebruiken en er handig gebruik van te maken konden ze problemen of tegenslagen zoveel mogelijk beperken.

Bioritme en gezondheid

Het is onzin om te denken dat dit niet meer nodig is. Dat machines, kassen en kunstmest dit over kunnen nemen. De natuur is niet naar onze hand te zetten, we merken daar nu de barre gevolgen van. Maar het zit in veel meer zaken. De seizoenen zijn een herkenbaar voorbeeld van een kringloop, van geboorte (lente), bloeien en groeien (zomer), ouder worden (herfst), sterven (winter) en wedergeboorte (lente). Maar de kringloop, of cyclische trend zie je in alles om je heen. Denk aan de dag en nacht, aan ons slaap- en waakritme. Het is geen toeval dat kampeerders gezonder zijn, omdat hun bioritme vanzelf beter afstemt op het normale ritme van licht en donker, slapen en waken. Ook in ons eetpatroon is het zinvol om rekening te houden met de seizoenen: in de winter is zware kost een logischere keuze dan in de zomer. In de winter is het tijd om meer te rusten (denk aan de winterslaap bij dieren) en naar binnen te keren, bij het vuur te zitten. De zomer is juist weer gericht op actie, passie, plannen uitvoeren.

Maancyclus

Daarnaast is er nog een heleboel te zeggen over onze zon en maan. Maar de meest herkenbare cyclus die als vrouw te herkennen is, zijn de maanstonden. Dat woord is ook geen toeval: het meest gezonde ritme is om rond de volle maanperiode een maanstonde (menstruatie) te hebben, waar er precies 13 per jaar van zijn. Ook de stand van de maan heeft invloed op ons, zowel mentaal en fysiek. Denk alleen maar aan de kracht die de maan uitoefent op de zee, wat zich uit in eb en vloed. Als zo’n krachtige massa beïnvloed wordt, dan worden wij als mens ongetwijfeld ook geraakt door deze kracht.

De natuur, ritmes en cyclussen is óók leefstijl

Binnen de leefstijlcoaching is er veel aandacht voor een gezond bioritme. Dit gaat over je slaappatroon, ontspanning, maar ook meer leven volgens de natuurlijke ritmes van de seizoenen en kringlopen in de natuur. Want je zult merken dat je hier veel profijt van hebt, wanneer je in de gaten krijgt welke invloed de natuur op jou heeft.