Boost je gezondheid

Inleiding
De medische wereld heeft afgelopen decennia een vlucht genomen. Er is veel moois ontwikkelt waarmee ziektes, infecties en andere serieuze zaken kunnen worden aangepakt, behandeld of genezen. Toch is er ook een keerzijde van de ontwikkelingen, waarbij er soms te snel of zelfs onnodig medische ingrepen worden verkozen boven minder ingrijpende leefstijlinterventies.
Aan medicijnen wordt ontzettend veel verdiend. Het loont voor deze industrie dus, als mensen medicijnen gebruiken. Medicijnen zijn echter ontzettend duur, en de hele gezondheidszorg is een enorme kostenpost voor de maatschappij, en bovendien eentje die alsmaar meer gaat kosten door de jaren heen. Dat staat haaks op de preventiezorg, waar maar een fractie van de overheidskosten voor wordt vrijgemaakt. Dat is vreemd als je bedenkt dat daarmee op de lange termijn miljoenen aan kosten in de zorg kan worden bespaard. Zowel de medische zorg, als de geestelijke gezondheidszorg. Want leefstijlinterventies hebben effect op je lichaam én je geest.

Aanpak bij de bron
Door de leefstijl aan te pakken, pak je het probleem bij de bron aan. Dat heeft een domino-effect, omdat door iets aan te passen, bijvoorbeeld beter slapen, er vervolgens allerlei gunstige effecten optreden die je gezondheid verder bevorderen. Als je beter slaapt, krijg je meer energie, ben je vrolijker, kun je je beter concentreren, ben je veerkrachtiger, maak je gezondere voedingskeuzes, waardoor je minder ziekteverzuim hebt, socialer bent, gelukkiger bent en beter op gewicht blijft. De kans op overgewicht, diabetes, hart- en vaatziektes nemen zo ook af. De effecten zijn bovendien duurzamer dan bijvoorbeeld een operatie of medicatie. Dat heeft er onder andere mee te maken doordat je zélf verandering in je leven brengt, wat je zelfvertrouwen vergroot en je onafhankelijk maakt. Je hebt het gevoel dat je zélf invloed hebt op je problemen en dat maakt je gemotiveerd om dit vol te houden.

Systemen versus symptomen
Andersom heeft het slikken van medicijnen ook een domino-effect, doordat een medicijn altijd op een proces ingrijpt, dat verbonden is met andere processen. Daar komen de bijwerkingen vandaan. Een vloeddrukverlagend medicijn verlaagt dus niet alleen je bloeddruk, maar zorgt er ook voor dat je minder goed kan afvallen, wat weer nieuwe risico’s met zich meebrengt.
De medische gezondheidszorg werkt vaak erg specialistisch en gefragmenteerd. Er wordt veelal aan symptoombestrijding gedaan. Heb je een hoge bloeddruk, dan krijg je bloeddrukverlagers. Heb je een te hoog cholesterol, dan krijg je medicijnen om je cholesterol te verlagen. Slaap je slecht, dan volgen slaappillen. Ben je depressief, dan krijg je antidepressiva. Alle medicijnen hebben effect op de symptomen, de klachten waarmee je binnenkomt, maar geen enkel medicijn lost de oorzaak van het probleem op. En waar ligt de oorzaak bij de meeste problemen? Exact, een ongezonde leefstijl.

Levensverwachting versus levenskwaliteit
Onze levensverwachting is door de jaren heen en vooral met dank aan alle geneeskundige technologieen enorm toegenomen. We worden ouder dan vroeger, en voor de behandeling van bijvoorbeeld kanker zijn steeds meer en goede mogelijkheden ontwikkeld. Ook is een bevalling nu geen risicovolle aangelegenheid meer.
De andere kant van de feiten is echter dan onze levenskwaliteit is afgenomen. Daarmee heb ik het over de manier waaróp we ouder worden. Dit wordt uitgedrukt in ‘healthy life years’, of de gezonde levensverwachting. Bij vrouwen ligt dat op 57,8 jaar, bij mannen op 62,8 jaar. Vanaf die leeftijd hebben de meeste mensen dus één of meer chronische aandoeningen, waardoor je de rest van je leven in mindere gezondheid doorbrengt. We ontwikkelen met z’n allen steeds meer en ook steeds vroeger chronische aandoeningen, die ons beperken en belemmeren in ons doen en laten en de kwaliteit van leven verminderen. Een korte opsomming:

  • Diabetes blijft maar toenemen

  • Er is steeds meer overgewicht en obesitas

  • Er ontstaan steeds meer soorten kanker

    Verschillende kankervarianten nemen ook meer toe, zoals longkanker en huidkanker

  • Hart- en vaatziektes zijn nog steeds de grootste kans op overlijden

  • De geestelijke gezondheidsproblemen nemen alsmaar toe

    Zowel bij jeugd als bij volwassenen

  • In lijn daarin neemt zelfdoding ook steeds meer toe

Een chronische ziekte of aandoening wil zeggen dat er geen uitzicht is op volledig herstel. Er is vaak last van pijn, psychisch lijden of beperkingen in het functioneren. Een indrukwekkende opsomming, vooral als je beseft dat je met leefstijlinterventies alle genoemde risico’s kunt verminderen! Ook zijn ongeveer de helft van de aandoeningen te voorkómen, puur door anders te leven en gezondere keuzes te maken. We noemen een aantal voorbeelden van leefstijlaanpassingen:

  • Oorzaken
  • roken
  • overmatig alcoholgebruik
  • inactief leven
  • ongezonde voeding
  • Leefstijlinterventie voorbeelden
  • – stoppen met roken
    – gezonde alternatieven vinden voor roken (stressmanagement, luisteren naar behoeften)
  • – stoppen of minderen met alcohol
    – gezonde stressmanagement
    – structuur aanbrengen
    – meer bewegen en sporten
    – leren omgaan met sociale druk
  • – meer beweging
    – minder lang stilzitten
    – fidgeting aanleren
    – krachttraining doen
    – duur/cardio training doen
    – stappendoel halen
    – meer mobiliteit, flexibiliteit en balansoefeningen doen
  • – meer groente en fruit eten
    – minder suiker eten
    – minder bewerkte producten en meer pure, verse producten eten
    – minder rood, bewerkt vlees, meer plantaardig voedsel eten
    – meer vezels eten