Schildklierproblemen

Blog

Schildklierproblemen en fysieke en psychische klachten

In de praktijk kom ik (Lydia) regelmatig cliënten tegen met bijvoorbeeld depressieve klachten, vermoeidheid, concentratieproblemen, angst of paniekaanvallen waarbij later in de behandeling bekend wordt dat zij schildklierproblemen hebben. Niet iedere cliënt vermeldt dit wanneer de somatische anamnese uitgevraagd wordt, terwijl (zowel behandelde als onbehandeld) schildklierproblemen juist veel fysieke en psychische (rest)klachten kunnen veroorzaken. Daarom deze informatieve blog over schildklierproblemen.

Wat is de schildklier

De schildklier is een vlindervorming orgaan van tien tot twintig gram dat zich aan de voorkant van de hals bevindt. De schildklier beïnvloedt vrijwel alle lichaamsweefsels en organen in het lichaam en is betrokken bij allerlei processen zoals de opname en verbranding van voeding(stoffen), eetlust, darmbeweging, regulatie van lichaamstemperatuur, gewicht, bloeddruk, hartslag, energieniveau, maar ook focus, concentratie en het mentale welbevinden.

Schildklierproblemen

Zo’n 5% van de Nederlanders heeft een schildklieraandoening. De hypofyse produceert het hormoon TSH om zo de schildklier te stimuleren om T4 hormoon aan te maken. Het T4 hormoon wordt in de lever omgezet in T3 hormoon wat uiteindelijk de cellen ingaat. T4 naar T3 omzettingsproblemen of een tekort of een teveel aan schildklierhormonen kan veel klachten veroorzaken. Dit kunnen zowel lichamelijke als psychische klachten zijn. Daarom een wat uitgebreidere blog met de meest voorkomende aandoeningen en hun klachten op een rij.

Schildklieraandoeningen

Trage schildklier (hypothyreoïdie type 1):
Er wordt onvoldoende T4 schildklierhormoon aangemaakt dat verschillende oorzaken kan hebben:

• in 90% van de gevallen is de ziekte van Hashimoto (auto immuunaandoening) de oorzaak. Het immuunsysteem valt de schildklier aan waardoor schildklierweefsel wordt vernietigd en de schildklier niet meer in staat is om voldoende T4 hormoon te produceren.
• na behandeling met radioactief jodium, een operatie, een schildklierontsteking (thyreoïditis) of bestraling kan de schildklier vertragen.
• aangeboren schildklier afwijking (congenitale hypothyroïdie).
• problemen in de aansturing vanuit de hypofyse (secundaire hypothyroïdie).
• problemen in de aansturing vanuit de hypothalamus (tertiaire hypothyroïdie).

Euthyroïd Sick Syndroom (hypothyroïdie type 2):
Mensen met dit schildkliersyndroom, hebben vaak normale bloedwaarden, maar toch functioneert hun schildkliersysteem niet normaal. Dit syndroom wordt door (huis)artsen niet makkelijk herkend, omdat het niet naar voren komt bij standaard bloedonderzoeken voor schildklierproblemen. Het is een probleem van het schildkliersysteem. De schildklier produceert een normale hoeveelheid schildklierhormoon, maar de cellen kunnen het niet goed benutten, terwijl er bij hypothyreoïdie type 1 sprake is van een traag werkende schildklier die niet genoeg schildklierhormoon aanmaakt. De symptomen zijn echter hetzelfde.

Vele duizenden mensen met overgewicht lijden aan het Euthyroïd Sick Syndroom zonder het te weten. De behandeling is simpel en het effect ervan in de meeste gevallen permanent. Bij hypothyreoïdie type 1 moeten patiënten hun leven lang medicijnen nemen, maar het Euthyroïd Sick Syndroom is een aandoening die gewoonlijk binnen enkele maanden te genezen is. Wanneer de behandeling voorbij is, is meestal geen verdere medicatie nodig.

Het typerendste kenmerk van het Euthyroïd Sick Syndroom is een lage of instabiele lichaamstemperatuur. De enzymen in het lichaam functioneren optimaal bij 37 graden. Hoe verder de temperatuur hiervan af wijkt des te minder effectief en actief de enzymen worden. De beste test voor het Euthyroïd Sick Syndroom is via een lichaamstemperatuurmeting. Wanneer deze constant onder normaal is, werken de enzymen niet effectief en heeft u waarschijnlijk een probleem met uw schildkliersysteem. Men vermoedt dat er veel meer mensen zijn met dit syndroom dan de mensen met alle andere schildklierproblemen bij elkaar.

Snelle schildklier (hyperthyreoïdie):
Er wordt teveel T4 schildklierhormoon aangemaakt met de volgende oorzaken:

• in 70 tot 80% van de gevallen is de ziekte van Graves (auto immuunaandoening) de oorzaak. Het immuunsysteem maakt antistoffen tegen de TSH-receptor, waardoor teveel schilklierhormoon geproduceerd wordt.
• ziekte van Plummer (een toxisch multinodulair struma/adenoom) waarbij er knobbels op de schildklier aanwezig zijn.
• centrale hyperthyroïdie waarbij er teveel TSH hormoon wordt geproduceerd door een hypofyse adenoom.
• schildklierontsteking (thyreoïditis).

Klachten

Trage schildklier (hypothyroïdie type 1 en 2):

• lichamelijke klachten: struma, vermoeidheid, kouwelijkheid, droge huid, traagheid in denken en handelen, langzame spraak, concentratieproblemen, geheugenproblemen, myxoedeem, spierzwakte, spierpijn, stijfheid, gewrichtspijn, carpale tunnelsyndroom, hartklachten (vaak trage hartslag of hartoverslagen), bros en uitvallend haar, uitval van wenkbrauwen, breekbare of brosse nagels, gewichtstoename, moeite met gewichtsverlies, kortademigheid, benauwdheid, hese stem, obstipatie, gehoorproblemen (doofheid en tinnitus), oogklachten, menstruatieproblemen.
• psychische klachten: depressiviteit, emotionele labiliteit, nervositeit, angst en paniekaanvallen, vermindering stressbestendigheid, prikkelbaarheid, vermindering van zelfvertrouwen.

Snelle schildklier (hyperthyroïdie):

• lichamelijke klachten: vermoeidheid, vaak gewichtsverlies, moeite met aankomen in gewicht, verhoogde eetlust, warm hebben, transpireren, verhoogde hartslag, onregelmatige hartslag, hartritmestoornissen, hartkrampen in rust, darmproblemen (diarree, zachte ontlasting), bevende handen (tremor), klamme huid, onrustig bewegen, struma, slaapproblemen (problemen met inslapen en onrustig slapen), spierzwakte, kortademig na inspanning, menstruatieproblemen, miskramen of onvruchtbaarheid, haaruitval, afbrokkelende nagels, oogproblemen (bolle ogen, starende schrikachtige ogen, rode geïrriteerde ogen, zandkorrels in de ogen).
• psychische klachten: gejaagd gevoel, prikkelbaarheid en irritatie, ongeduld, emotionele labiliteit, nervositeit, angst en paniekaanvallen, vermindering stressbestendigheid, snel denken en praten, vermindering van zelfvertrouwen.

Belangrijk

De lichamelijke en fysieke klachten kunnen overeenkomsten hebben met andere aandoeningen zoals bijvoorbeeld een burnout, depressie of angststoornis. Hierdoor kunnen mensen ten onrechte worden doorverwezen naar een psycholoog of psychiater of krijgen zij antidepressiva, benzodiazepinen of slaapmedicatie voorgeschreven. Klachten zullen echter niet verdwijnen wanneer de disbalans in schildlierhormonen niet wordt hersteld.

Diagnostiek

Een stroomschema voor diagnostiek bevindt zich op deze pagina.

Huisartsen, internisten/endocrinologen en orthomoleculaire artsen kunnen de volgende waardes via bloedmeting testen:

• TSH
• FT4 (vrijT4)
• FT3 (vrijT3: let op dat de vrijT3 wordt gemeten, niet de totaalT3)
• ReverseT3 (teruggestuurde T3: deze waarde geeft aan hoeveel van het vrije T3 de cellen in kan komen. Helaas wordt deze waarde door de meesten artsen nog niet erkend en daardoor niet gemeten. Deze waarde wordt nu meestal alleen nog via orthomoleculaire artsen gemeten).
• antistoffen: TSH-R/TSI, anti-TG, anti-TPO
• bezinking/CRP (bij vermoeden van een schildlierontsteking)

Wanneer je een (sterk) vermoeden en klachten hebt van een snelle of trage schildklier, maar de bloedwaarden binnen de referentiewaarden liggen of slechts subklinisch zijn, laat dan altijd antistoffen meten om auto immuniteit uit te sluiten dan wel vast te stellen. De aanwezigheid van antistoffen is een signaal dat er schildklierproblematiek aanwezig is en de waardes op termijn mogelijk verslechteren. Bij sommige mensen kan het een aantal jaar duren voordat de bloedwaarden verslechteren, maar zij kunnen wel degelijk al klachten ervaren.

Behandeling van schildklierproblemen

Naast de reguliere behandelmethodieken kunnen mensen winst behalen door verandering van leefstijl en voedingspatroon. Zeker bij auto immuniteit kan het wenselijk zijn om het immuunsysteem tot rust te brengen, doordat het risico op het ontwikkelen van meer auto immuunaandoeningen toeneemt. Het is verstandig om dit onder begeleiding van een orthomoleculaire arts of hormoontherapeut te doen. Bij omzettingsproblemen van T4 naar T3 hormoon of opnameproblemen op celniveau, dient uitgezocht te worden of er tekorten in vitamines en mineralen zijn en welke vormen van stress hier een rol in kunnen spelen. Toxines, ontstekingen, mentale problemen etc. zijn allemaal vormen van stress die T3 receptoren kunnen blokkeren waardoor T3 de cellen niet in kan. Dit is zichtbaar aan een verhoogde ReverseT3 en kan o.a. leiden tot het Euthyroïd Sick Syndroom (hypothyroïdie type 2).

Heb je moeite met het veranderen van je leefstijl of voedingspatroon? Of heb je een andere hulpvraag? Bel ons voor het inplannen van een gratis kennismakingsgesprek zodat we kunnen uitzoeken wat we voor jou kunnen betekenen.