Home | Hoe het lichaam onthoudt

Hoe het lichaam onthoudt

Hoe duidelijk kan het lichaam zijn? De taal laat dit mooi zien: een last op je schouders dragen, een brok in je keel, een blok aan je been, etc. Ons lichaam nodigt ons uit om te luisteren naar deze signalen en waarschuwingen. En als je dan eenmaal in het proces van verwerking zit, is het doorléven van deze lichamelijke spasmes en bewegingen vaak precies wat het nodig heeft, waar het was gebleven, of wat het wil afmaken. 

Blog

Hoe het lichaam onthoudt

Laatst deed ik EMDR bij een vrouw. De sessie was behoorlijk intens en er kwamen veel emoties vrij. Op een gegeven moment begon haar lichaam schokkerige bewegingen te maken: haar schouders trokken steeds omhoog, haar tenen spanden zich samen en ook in haar bovenlijf en bovenbenen waren spasmes te zien. Ze schrok ervan en vroeg achteraf of dit wel normaal was. Ze kon er niks aan doen, en ik stelde haar gerust dat ze deze bewegingen mocht volgen, dat het een normale reactie is vanuit verwerking.

Het lichaam onthoudt. Alles wat we meemaken, alle informatie waaraan we worden blootgesteld neemt ons lichaam op. Onze actieve herinneringen beginnen pas rond een jaar of 4, 5. Van vóór die periode hebben we geen actieve herinneringen, maar natuurlijk hebben we toen wel geleefd. Al die momenten hebben we als foetus, baby, peuter en kleuter waargenomen via onze zintuigen, zoals we dat ook vandaag nog steeds doen. Als mensen beweren ‘daar weet hij toch niks meer van, hij was nog maar zo klein’, is dat dus per definitie niet waar. Ons lichaam onthoudt namelijk alles, ook al hebben we er geen woorden voor. 

Wanneer je een traumatische gebeurtenis meemaakt, dan weet je vaak nog heel sterk de emoties terug te halen. In sommige gevallen heb je flashbacks of dromen, waarin je beelden ziet van wat er gebeurde. Het kan echter ook andersom: dat de beelden en herinneringen, op welke manier dan ook, zo indringend zijn, dat ons lichaam ze diep weg stopt in ons onderbewuste. In dat geval is er sprake van verdringing, en heb je geen herinneringen meer aan de gebeurtenis. 

Maar ons lichaam was erbij, bij de gebeurtenis. We krompen misschien in elkaar, verstijfden van angst, kregen een klap van een ongeluk, of moest vluchten voor gevaar. Ons lichaam in stress onthoudt extra goed: dat is ook logisch als je bedenkt dat we primair willen overleven. Deze gebeurtenissen zal ons lichaam de volgende keer proberen te vermijden, dus labelt die alles wat eromheen hangt als potentieel gevaarlijk.

Dat is ook één van de redenen waarom we ineens weer getriggerd kunnen worden door zintuiglijke ervaringen. Een geur, een geluid, een aanraking. Ineens komen de herinneringen terug. Lichamelijke reacties en lichamelijke klachten hebben vaak ook een metaforische betekenis. Wat probeert je lichaam je te vertellen? 

Zo had ik een tijdje terug een jongen met uitvalsverschijnselen in zijn zicht: hij ging dubbelzien, had hoofdpijn aanvallen en kon niet meer goed kijken. Hij had kort daarvoor zijn opa verloren, die een ernstig oogletsel had waarbij zijn oog er eng uitzag: hier was hij zo van geschrokken, dat zijn eigen trauma door zijn lichaam werd vertaald in zijn zicht. Na behandeling waren de uitvalsverschijnselen compleet verdwenen. 

Een ander voorbeeld is van een vrouw die maar door bleef gaan in haar leven, ze stond altijd voor anderen klaar, en cijferde zichzelf compleet weg. Tot ze letterlijk door haar hoeven zakte. Ze kon niet meer. Ze kon létterlijk niet meer lopen en haar hele onderlichaam was uitgevallen. Ze moest langdurig revalideren en opnieuw leren lopen, op haar eigen benen staan. 

Hoe duidelijk kan het lichaam zijn? Voor mij zijn lichamelijke klachten nooit toevallig. De taal laat dit mooi zien: een last op je schouders dragen, een brok in je keel, een blok aan je been, etc. Ons lichaam nodigt ons uit om te luisteren naar deze signalen en waarschuwingen. En als je dan eenmaal in het proces van verwerking zit, is het doorléven van deze lichamelijke spasmes en bewegingen vaak precies wat het nodig heeft, waar het was gebleven, of wat het wil afmaken.

Meer blogs en nieuws?

Weet wat er speelt